Αμφίπολη: Συνέχιση της ανασκαφής προς αναζήτηση του δεύτερου οικοδομήματος στον λόφο Καστά!

ramba-proto-670x300.jpg

Άγνωστες στιγμές και νέα στοιχεία για το έπος που τράβηξε το ενδιαφέρον εκατομμυρίων ανθρώπων

 

Γράφει ο Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

 

Σαν σήμερα, πριν ένα χρόνο για πολλούς το όνομα της Αμφίπολης, υπήρχε στο μυαλό τους,  ως ένα ιστορικό τοπωνύμιο, χωρίς να υπάρχει σαφής γεωγραφικός προσδιορισμός. Στην καλύτερη περίπτωση, πέρα από τους γνώστες της ιστορίας και της γεωγραφίας, πολλοί δεν γνώριζαν τίποτα περισσότερο από το ότι βρίσκεται κάπου στην Μακεδονία!!!

 

Και όμως, αυτή η δοξασμένη στο παρελθόν αλλά τόσο λίγο γνωστή στο σήμερα, πόλης της Μακεδονίας, για χάριν της οποίας εξορίστηκε ο Θουκυδίδης (και σε αυτό το γεγονός οφείλουμε το εξαιρετικά σημαντικό πόνημα της Συγγραφής του), από την επομένη, δηλαδή την 8η Αυγούστου του 2014 θα έμπαινε σε μια άλλη τροχιά δημοσιότητας που θα την εκτόξευε στην κορυφή της ενημέρωσης και θα την καθιστούσε  την πιο δημοφιλή λέξη – κλειδί στην αναζήτηση της google για την περασμένη χρονιά.

 

Τι γνωρίζαμε στις 7 Αυγούστου, του 2014; Όσοι παρακολουθούσαμε την ανασκαφή από το 2011, γνωρίζαμε ότι υπάρχει ένας εντυπωσιακός περίβολος που ενδεχομένως να περικλείει τον τάφο της Ρωξάνης, καθώς υπάρχει η σχετική τοπική παράδοση. Κρυφή ελπίδα βέβαια πολλών ήταν να είναι και το σώμα του Μ. Αλεξάνδρου, αλλά κανείς δεν τολμούσε να το ξεστομίσει, καθώς ο «δογματισμός» των ιστορικών πηγών δεν αφήνει χώρο για τέτοια όνειρα!!! Ωστόσο, η ανακάλυψη της εισόδου με τις δύο σφίγγες σε συνδυασμό με τον εντυπωσιακό περίβολο, αλλά και το κενό που υπάρχει στην ιστορία – εκεί που μπλέκεται με το μύθο –  αφήνει χώρο για να ευδοκιμήσουν ακόμη και «αιρετικές απόψεις» και να ανθίσουν τα πιο τρελά όνειρα. Εξάλλου είναι κάτι που δεν κοστίζει και επιπλέον λειτουργεί και θεραπευτικά για κάποιον που ζει στην σκληρή μνημονιακή, ελληνική, πραγματικότητα.

 

Δέκα μέρες, «μελετώντας» την σφίγγα

 

Το ρίγος συγκίνησης και ενθουσιασμού που διέτρεξε εκατομμύρια ανθρώπους είναι γνωστό. Αλήθεια όμως, τι αισθήματα συνεπήραν και τι σκέψεις πλημμύρισαν τα μέλη της ανασκαφικής ομάδας όταν αντίκρισαν την είσοδο με τις σφίγγες – φύλακες; Ασφαλείς πληροφορίες θέλουν ο εντοπισμός της εισόδου να έχει γίνει από τον Νοέμβριο του 2013, καθώς κάτοικοι της περιοχής είχαν εντοπίσει στο συγκεκριμένο σημείο κάποιες «περίεργες» κατασκευές, από χρόνια και είχαν ενημερώσει τους αρχαιολόγους. Μια μικρή αναμόχλευση των χωμάτων έπεισε ότι κάτι σημαντικό υπήρχε, ωστόσο ο επερχόμενος χειμώνας δεν άφηνε πολλά περιθώρια για έναρξη των ανασκαφικών εργασιών, το εύρημα έπρεπε να περιμένει. Η συγκίνηση και το δέος πήραν αναβολή μερικών μηνών.

 

Η ανασκαφή ξεκίνησε και πάλι το επόμενο καλοκαίρι, του 2014, στις αρχές Ιουλίου. Μέσα σε λίγες εβδομάδες είχαν απομακρυνθεί οι πρώτοι τόνοι χώματος και είχαν αποκαλυφθεί τα πρώτα στοιχεία. Ο τοίχος σφράγισης που συνάντησαν τα μέλη της ανασκαφικής ομάδας, τους προβλημάτισες αλλά και τους έπεισε ότι κάτι πολύ μεγάλο τους περίμενε. Γύρω στις 25 – 28 Ιουλίου, είχαν απομακρυνθεί οι πρώτοι λίθοι και είχε αρχίσει να αποκαλύπτεται η ανατολική σφίγγα!!! Λογικό και αναμενόμενο να υπήρξε ενθουσιασμός μεταξύ των μελών της ανασκαφικής ομάδας και ιδιαίτερα, της αρχαιολόγου Κατερίνας Περιστέρη και του αρχιτέκτονα Μιχάλη Λεφαντζή, οι οποίοι πριν προχωρήσουν στην ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟ και του τότε πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά μελέτησαν επί μέρες τα στοιχεία που είχαν στα χέρια τους για να καταλήξουν σε ένα συμπέρασμα!!! Επί δέκα ημέρες περίπου μελετούσαν και προσπαθούσαν να εκτιμήσουν το εύρημα και αυτό με απόλυτη μυστικότητα!!!

sfigges (600 x 358)

Τελικά στις 8 Αυγούστου, γύρω στο μεσημέρι γίνεται η ενημέρωση του κ. Σαμαρά και του τότε υπουργού Πολιτισμού Κώστα Τασούλα, οι οποίοι κυριολεκτικά ξαφνιάζονται από το περιεχόμενο του τηλεφωνήματος. Λίγες ώρες μετά, το ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ, στην ιστοσελίδα του ανεβάζει την είδηση του εντοπισμού του τάφου όπου σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις εκείνων των ημερών, τον συνέδεσαν με την δυναστεία του Μ. Αλεξάνδρου, κάτι που στην πορεία επιβεβαιώθηκε. Περισσότερα στοιχεία επ’ αυτού δεν θα παραθέσω προς το παρόν, αρκούμενος στην εκτίμηση  ότι ο λόφος Καστά έχει ακόμη πολλά μυστικά κρυμμένα!!!

 

Μέσα σε λίγες ώρες η συγκεκριμένη δημοσίευση στο www.xronometro.com«χτυπάει» κόκκινο, η επισκεψιμότητα από κάθε σημείο της χώρας και στην συνέχεια από όλον το πλανήτη αυξάνει με γεωμετρική πρόοδο!!! Η «απογείωση» της Αμφίπολης μόλις έχει ξεκινήσει. Την μεθεπομένη βγάζουμε την είδηση για τις δύο σφίγγες, αιώνιοι φρουροί του μυστικού του τάφου και το ενδιαφέρον αρχίζει να φουντώνει. Στην πλατεία της Μεσολακκιάς, έχει αρχίσει να υπάρχει αισθητή κινητικότητα και φυσικά αυξάνουν και οι επισκέπτες μπροστά από την φρουρούμενη πύλη της ανασκαφής.

 

Την Τρίτη στις 12 Αυγούστου, νωρίς το πρωί, οι θαμώνες του καφενείου της  Μεσολακκιάς βλέπουν ξαφνικά μπροστά τους τον Αντώνη Σαμαρά. Σε λίγη ώρα τα πρώτα πλάνα από την ανασκαφή και οι δηλώσεις κατακλύζουν όλο τον κόσμο, που παρακολουθεί με δέος και αγωνία… μια νέα εποχή για την αναζήτηση της ιστορίας της Μακεδονίας ξεκινάει και ένα νέο κεφάλαιο για την αρχαιολογία και τις σχέσεις της με την κοινωνία ανοίγει!!!

 

Πόσο αξιόπιστες είναι οι ιστορικές πηγές;

 

Γράφουν ιστορικοί και μελετητές του έργου του Μ. Αλεξάνδρου, ότι η ατυχία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και κοσμοκράτορα ήταν ότι δεν είχε την τύχη να έχει ένα Θουκυδίδη για να γράψει και να σχολιάσει την κατάκτηση του τότε γνωστού κόσμου. Στον πρόλογο του εξαίρετου – και χρήσιμου έργου τους «ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ – ΤΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ» (εκδόσεις Gutenberg) οι Ήρκος και Στάντης Ρ. Αποστολίδης, φροντίζοντας να μας εισάγουν στον θαυμάσιο σύμπαν της αλεξανδρινής πραγματικότητας, των πηγών, των αναμνήσεων, των θρύλων και των κατορθωμάτων,  δεν παραλείπουν να σχολιάσουν τις αλληλοσυγκρουόμενες και αλληλοαναιρούμενες πληροφορίες που μας δίνουν οι «πρώτες πηγές» για τον μεγάλο στρατηλάτη. Μάλιστα στο σχετικό απόσπασμα του προλόγου τους σημειώνουν  ότι ο Αλέξανδρος ζήλευε τον Αχιλλέα «ότι Ομήρου  έσχε αφηγητού», οπότε όταν ο διάσημος της  εποχής του ρήτορας Αναξιμένης του είπε ότι αυτός ήταν εκεί για να τον δοξάσει με τους στίχους του, του απάντησε γεμάτος ειρωνεία ότι «Θερσίτης θα προτίμαγε στ’ ομηρικό έπος νάταν, παρά Αχιλλέας στο δικό του»!!!

 

Μάλιστα για να περιγράψουν το δύσκολο και κοπιώδες έργο των ιστορικών που καταπιάνονται με τον μεγάλο στρατηλάτη, επικαλούνται και τον μάντη Αρίστανδρο που προείπε, βλέποντας το άγαλμα του Απόλλωνα να ιδρώνει ότι «τόσον ιδρώτα  θα χύσουν κι όσοι καταπιαστούν να υμνήσουν τα κατορθώματα του»!!! Στην συνέχεια μας προσγειώνουν διαπιστώνοντας το μεγάλο κενό  ή καλύτερα την απουσία, από το γεγονός ότι δεν βρέθηκε δίπλα του ένας άξιος αφηγητής που να τον συνοδεύσει μέχρι τα πέρατα της οικουμένης και να μας δώσει αυτό το μοναδικό παγκόσμιο φαινόμενο, δηλαδή ένας νέος Θουκυδίδης της μεγάλης Ελληνικής Εκστρατείας . Αν’ αυτού, βρέθηκαν δίπλα του πολλοί «εκλεπτυσμένοι κόλακες, επαγγελματίες γραφιάδες, τραχείς αξιωματικοί της δράσης, θαλασσόλυκοι… κουτσομπόληδες ανεκδοτολόγοι… και άκριτοι απολογητές» και όλα αυτά χύδην παρουσιάζονται ως  «πρώτες πηγές» υπό τον μανδύα της  υπέρτατης αξιοπιστίας», «σα να γύρευε μες απ’ το βούρκο νεράκι γάργαρο να τρέξη» όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά επικαλούμενοι οι συγγραφείς τα λόγια ενός Ινδού σοφού. Ωστόσο δεν ακυρώνουν την αξία αυτών των πληροφοριών, καθώς όπως σημειώνουν «από την άλλη αν ζητούμενο είναι να φτάσουμε στην αυθεντικότερη εικόνα του κοσμοκατακτητή, μήπως στις σκουριές μέσα σώζεται μια αλήθεια παραγνωρισμένη ως τώρα;»!!! Εξάλλου, όσοι γνωρίζουν από την τέχνη των αρχαίων μεταλλωρύχων του Παγγαίου και της Σκαπτής Ύλης, έχουν υπόψιν τους ότι με την καμίνευση ξεχωρίζει ο χρυσός από τις σκουριές. Ιδού λοιπόν το μεγάλο και λαμπρό έργο των ερευνητών!!!

 

 

Η αναζήτηση συνεχίζεται με ανασκαφή…

 

Κατά τους αρχαιολόγους το μνημείο στο λόφο Καστά, αυτό που φέρει τα σύμβολα των Τιμενιδών και το οποίο κατασκευάστηκε για να τιμηθεί ένας αφηρωϊσμένος νεκρός, σε μέγεθος και σε ποσότητα θασίτικου μαρμάρου που δεν έχει να επιδείξει κάτι ανάλογο η Μακεδονία, χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα, αλλά δεν υπάρχει αναφορά σε καμία ιστορική πηγή. Δεν υπήρξε, ούτε ένα Παυσανίας, έστω πέντε αιώνες μετά, να περιηγηθεί στην περιοχή και να γράψει κάτι  γι’ αυτό, εξασφαλίζοντας έτσι μια θέση στην αιωνιότητα. Αντ’ αυτού το μνημείο, για λόγους που θα αναλύσουμε σε άλλο σημείωμα, βυθίστηκε  στην λήθη, διαψεύδοντας τα όνειρα του κατασκευαστεί του που το ήθελε ένα λαμπρό οικοδόμημα να στολίζει την περιοχή της Αμφίπολης και να γνωρίζει σε όλους το μεγαλείο μιας εποχής, που πέρασε στην ιστορία ως  το πρώτο εγχείρημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, με «όπλο» τον πολιτισμό και τη συνεργασία.

 

 

 

Αφού λοιπόν δεν υπάρχει καμία αναφορά στις  πηγές γι’ αυτό το μνημείο, οι ιστορικοί στέκονται αμήχανα μπροστά στο φαινόμενο του λόφου Καστά, οπότε το κύριο βάρος της τεκμηρίωσης πέφτει στους αρχαιολόγους. Πως όμως να μιλήσουν αν δεν ολοκληρωθεί η έρευνα στο σύνολο της περιοχή, εντός και πέριξ του λόφου Καστά; Τα μέχρι τώρα ευρήματα, μελετώνται για να αποτελέσουν μέρος μιας  αφήγησης που θα μας κοινοποιηθεί προς το τέλος του Οκτωβρίου, είναι όμως αρκετά για να μας δώσουν μια πλήρη εικόνα για την ταυτότητα αυτού του μνημείου. Όσο περισσότερο σκαφτεί η περιοχή, τόσο περισσότερα στοιχεία θα έχουμε να αξιολογήσουμε, όχι μόνο το μνημείο αυτό καθ’ αυτό αλλά και τις συνθήκες μέσα στις οποίες οικοδομήθηκε και τους σκοπούς που επρόκειτο να εξυπηρετήσει.

 

Στις 9 Ιανουαρίου του 2015 από το ΥΠΠΟ δόθηκε στην δημοσιότητα μια ανακοίνωση σχετική με ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα που προέκυψε από την γεωλογική διασκόπηση που ως γνωστό διεξήγαγε το ΑΠΘ. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι «Οι απεικονίσεις του εσωτερικού του λόφου, μέσω των ηλεκτρικών τομογραφιών, εντόπισαν αντιστατικές δομές, οι οποίες πιθανόν να είναι αρχαίες κατασκευές. Επομένως, τα σημεία, στα οποία αυτές εμφανίζονται χρειάζονται  αρχαιολογική διερεύνηση.

Δυτικά της θόλου, και σχεδόν παράλληλα, σε οριζόντια τομή, που προέκυψε από τις τομογραφίες και απεικονίζει την κατανομή της ειδικής ηλεκτρικής αντίστασης, εντοπίστηκε περιοχή υψηλών τιμών, η οποία πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω με ανασκαφική διερεύνηση».

Στο  σχήμα φαίνεται η οριζόντια τομογραφική εικόνα, όπου ανατολικό της τμήμα διακρίνεται η ανωμαλία των υψηλών αντιστάσεων. Πηγή: ΥΠΠΟ

Στο  σχήμα φαίνεται η οριζόντια τομογραφική εικόνα, όπου ανατολικό της τμήμα διακρίνεται η ανωμαλία των υψηλών αντιστάσεων. Πηγή: ΥΠΠΟ

 

 

 

Αυτά τότε! Έκτοτε δεν μάθαμε τίποτα περισσότερο καθώς  τυπικά η ανασκαφή έχει τελειώσει και αναμένονται τα πορίσματα των  γεωλογικών μελετών και ανθρωπολογικών από την μελέτη των οστων.  Ωστόσο μένοντας στα στοιχεία που προσφέρει η παραπάνω ανακοίνωση, μήπως θα πρέπει να συνεκτιμήσουμε την αξία και ενός μικρού και ταπεινού οικοδομήματος, το οποίο διέλαθε της προσοχής (;) της ανασκαφικής ομάδας και για το οποίο δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα καμία επίσημη αναφορά; Είναι μια λίθινη κατασκευή σε σχήμα ράμπας η οποία βρίσκεται δυτικά του λόφου και η οποία αποκαλύφθηκε κατά τις εργασίες απομάκρυνσης των χωμάτων προκειμένου να έρθει στο φως ο περίβολος.

rampa 1

 

 

¨Όπως βλέπετε στην δορυφορική φωτογραφία από το Google Earth το 2015 δεν ήταν εμφανής αυτή η κατασκευή και αποκαλύφθηκε μετά το 2011 με την ανασκαφή του περιβόλου.

α1α3plus_renamed_12018

 

Η φορά και η κλίση αυτού του οικοδομήματος δείχνει να  οδηγεί προς μια «νοητή» πύλη ή σημείο πρόσβασης (που να οδηγεί άραγε;), η οποία ίσως να βρίσκεται δυτικά του ταφικού μνημείου. Μήπως το σημείο «συνάντησης» της ράμπας και του περιβόλου, είναι εκεί όπου εντοπίζεται η ανωμαλία των υψηλών αντιστάσεων;Τουλάχιστον αυτό το συμπέρασμα βγαίνει από την κατά προσέγγιση ταύτιση των δεδομένων και τα οποία αποτυπώθηκαν και στην σύνθεση που υπάρχει στην παρακάτω φωτογραφία:

ramba

 

 

Αυτή τη στιγμή για τον λόφο Καστά, δύο είναι τα ζητούμενα και σύμφωνα με τις πληροφορίες μας τέθηκαν στην τελευταία σύσκεψη υπηρεσιακών παραγόντων που έγινε στο ΥΠΠΟ υπό τον συντονισμό της αναπληρώτριας γενικής γραμματέας Μαρίας Ανδρεαδάκη Βλαζάκη, και με την παρουσία της  έφορου Σερρών και επικεφαλής της ανασκαφής, αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη, όπως και του αρχιτέκτονα  Μιχάλη Λεφαντζή. Το ένα ζήτημα που τέθηκε, έχει να κάνει με την ανάγκη εκπόνησης μελετών προστασίας του περιβόλου και του μνημείου. Το δεύτερο ζήτημα αφορά  την συνέχιση της ανασκαφής!!! Που; Μα στο σημείο που περιγράψαμε πιο πάνω, στην δυτική  πλευρά του λόφου, εκεί που στην γεωολογική διασκόπηση φαίνεται να υπάρχει ανωμαλία των υψηλών αντιστάσεων και όπου στο σημείο εκείνο φαίνεται να καταλήγει και η ανευρεθείσα ράμπα πρόσβασης!!!

 

Ο προϋπολογισμός που ζήτησε η κ. Περιστέρη ανέρχεται σε αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, θυμηθείτε μόνο ότι μέχρι σήμερα η ανασκαφή της Αμφίπολης έχει κοστίσει 590.000 ευρώ. Από τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν φαίνεται να υπάρχει καμία διάθεση χρηματοδότησης με το ποσό που έχει ζητηθεί. Αν δοθούν χρήματα θα είναι μόνο για τις μελέτες και τις εργασίες συντήρησης και αυτά με πολύ φειδώ!!!

 

Το 2015 δεν είναι 2014, η κατάσταση στη χώρα δεν είναι ίδια και επιπλέον ο νυν πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δεν έχει δώσει ενδείξεις ότι η ανασκαφή της Αμφίπολης είναι στις προτεραιότητές του, όπως συνέβαινε πέρσι, με τον προκάτοχό του Αντώνη Σαμαρά. Θα αναρωτηθεί βέβαια κανείς, στο σημείο αυτό: Μα καλά είναι θέμα πολιτικής βούλησης η συνέχιση ή όχι της ανασκαφής και όχι αυτονόητο καθήκον; Όπως φαίνεται είναι!!!

 

Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι η τοπική κοινωνία της Αμφίπολης και της ευρύτερης περιοχής πιέζει για την συνέχιση της χρηματοδότησης και βλέπει την ανασκαφή και τα πιθανά ευρήματα ως μια μεγάλη δύναμη ώθησης της περιοχής προς την ανάπτυξη! Ωστόσο το θέμα δεν αφορά μόνο την περιοχή πέριξ του Παγγαίου, αλλά όλη την ελληνική κοινωνία.

 

Σε μια Ελλάδα υπό κατάρρευση η ελπίδα δεν μπορεί να έρθει από εκπορνευμένες πολιτικές και χρεωκοπημένες κυβερνήσεις που μόνο χρεωκοπία μπορούν να παράγουν, αυτό αποδείχθηκε τους τελευταίους μήνες για  ακόμη μια φορά!!!

 

Η πραγματική ελπίδα, με έρμα και διαχρονική αξία, θα μπορέσει να έρθει για ακόμη φορά μέσα από την ανασκαφή της  Αμφίπολης. Εκ του μνημείου/τάφου/ χώρου λατρείας, μπορεί να προκύψει η αναγέννηση, οπότε με αυτό τον τρόπο η ανάδυση από το χώμα και τα σκοτάδια της ιστορίας, αυτού του οικοδομήματος (το οποίο αποτυπώνει την κορυφαία στιγμή, πλούτου και δόξας της ελληνικής  αυτοκρατορίας), έρχεται να μας θυμίσει αυτό που διδάσκονταν κατά την αρχαιότητα οι μυημένοι, στην  διονυσιακή και ορφική λατρεία: Τίποτα δεν πεθαίνει και όλα ξαναγεννιούνται!!!

 

www.xronometro.com

Μοιραστείτε το

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Top
error: Content is protected !!

Powered by themekiller.com