Το χιόνι που θερμαίνει.του Μιχάλη Σωτηρίου

2014-Σωτηρίου-Μιχαήλ-p.jpg

Όλοι μας αναζητούμε τον ήλιο, τη θαλπωρή του, την πολύχρωμη, σαγηνευτική μεσογειακή Φύση. Αλλά και οι ψυχροί, κλιματολογικά, τόποι ολόγυρά μας πολλές μέρες κάθε χρόνο έχουν ιδιαίτερα χαρίσματα της φύσης τους για να σκορπίζουν τη δική τους ζεστασιά.
Όπως, τo Ριάζαν (Ryazan) της Ρωσίας, μιά πόλη του 7ου μ.X αιώνα, με το παρόχθιο λιμάνι του ποταμού Όκα, βρίσκεται διακόσια ,περίπου, χιλιόμετρα νότια της Μόσχας και αποτελεί έδρα της Επαρχίας της Ρώσικης Εκκλησίας. Ακόμη και το Σμόλενσκ (Smolensk), χτισμένο στα 863 μ.X, που σημαίνει μαύρο χώμα ή κατ’ άλλους πεύκα, είναι μιά παλιά Σλαβική πόλη της δυτικής περιοχής της Ευρωπαϊκής Ρωσίας. Μιά πόλη μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα απο τη Μόσχα είναι και πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας. Αλλά και το Βορόνεζ (Voronezh), μιά πόλη κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία, στίς όχθες του ομώνυμου ποταμού που πιό πέρα ενώνεται με τό γνωστό ποταμό Δόν. Εκεί, ο Μέγας Πέτρος της Ρωσίας, στα τέλη του 17ου αιώνα ίδρυσε το πρώτο ναυπηγείο της Ρωσίας .
****************
Ο Μητροφάνης Γεφίμοφιτς Πυατνίτσκυ έζησε στίς περιοχές αυτές κατα τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα,συνέλεξε παραδοσιακά τραγούδια,τόσο πρίν τη Σοβιετική Επανάσταση όσο και στη διάρκειά της. Στα 1910 με δεκαοκτώ χωρικούς απο το Βορόνεζ , το Ριάζαν και το Σμόλενσκ ίδρυσε την Ρωσική Παραδοσιακή Χορωδία, που αργότερα πήρε το όνομά του: Πυατνίτσκυ.
Τα μέλη της χορωδίας αυτής έπαιζαν παραδοσιακά όργανα, τραγουδούσαν και χόρευαν. Την πρώτη τους παράσταση έδωσαν στην Μόσχα στίς 2 Μαρτίου 1911. καί στα 1918 μετέφεραν την έδρα της στη Μόσχα, όπου λειτουργεί μέχρι σήμερα, εκατόν δεκαέξι μουσικά χρόνια.
Λένε ότι, όταν ό Λένιν άκουσε τη χορωδία, ζήτησε απο τη χορωδία να διευρύνει τίς δραστηριότητές της δίνοντας παραστάσεις, εκτός απο αίθουσες συναυλιών, σε εργοστάσια και έξω στη φύση. Έτσι και έκαναν.
Σήμερα, έχοντας η χορωδία ταξιδέψει σε πολλές χώρες της Ευρώπης, τον Καναδά ,τίς Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, το Μεξικό,την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, αριθμεί πάνω απο εκατό μέλη και έχει δικό της στούντιο και αρχείο με παραδοσιακό ηχογραφημένο υλικό.
******************
Στα πρώτα χρόνια, η χορωδία είχε την τύχη, την τιμή να συνεργαστεί και με πολύ καταξιωμένους , διεθνώς, Ρώσους μουσικούς, όπως ο Σεργκέϊ (Σέργιος) Βασίλιεβιτς Ραχμάνινοφ (1873-1943) και ο Φέοντορ Σαλιάπιν (1873-1938).
Ο Σεργκέϊ, συνθέτης, πιανίστας και διευθυντής ορχήστρας, γεννήθηκε στο Σεμιόνοβο της βορειοδυτικής Ρωσίας. Οι συνθέσεις του εντάσσονται στο ύφος του ύστερου ρομαντισμού, με επιδράσεις απο τούς Σοπέν, Τσαϊκόφσκι και Λίστ.
Η έκφραση του Ραχμάνινοφ διαμέσου των μουσικών συνθέσεων λειτούργησε ανακουφιστικά για τα τραύματα που του άφησε η παιδική του ηλικία. Άστατη ζωή του πατέρα του, αλλά και ο θάνατος ενός αδελφού και της αδελφής του Σοφίας, απο επιδημία διφθερίτιδας, χαράχτηκαν με οδύνη μέσα του. Υπήρξε, μαθητής του ξαδέλφου του Αλέξανδρου Ζιλότι (μαθητή του Λίστ), και αργότερα του Νικολάϊ Ζβέρεφ στο Ωδείο της Μόσχας.
Μετά τίς σπουδές πιάνου φοίτησε στην τάξη της σύνθεσης: η πτυχιακή του εργασία, η μονόπρακτη όπερα Αλέκο πήρε ευνοϊκές κριτικές και το Χρυσό Μετάλλιο. Όμως, στα 1897, μετά απο την αρνητική υποδοχή της 1ης Συμφωνίας του απογοητεύτηκε και οδηγήθηκε σε κατάθλιψη, την οποία θεράπευσε με ψυχοθεραπεία μέσω υπνωτισμού, μιά μέθοδο του Νικολάϊ Ντάλ.
Ο γάμος του, οι δυό κόρες που απέκτησε και τα ταξίδια του στη Βιέννη, Βενετία, Λουκέρνη, Μπαϋρόιτ τόν έκαναν πάλι δημιουργικό και παραγωγικό ιδιαίτερα στη σύνθεση. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 εγκατέλειψε τη Ρωσία οικογενειακά διαμέσου της Σουηδίας.
********************
Το 1904 ο Ραχμάνινοφ, για δυό χρόνια, είχε τη θέση του διευθυντή ορχήστρας στο Θέατρο Μπολσόϊ. Εκείνη την εποχή πρωτογνωρίστηκε με τον τραγουδιστή της Όπερας Φέοντορ Σαλιάπιν . που έγινε γνωστός για τούς ρόλους Μεφιστοφελής, Μπόρις Γκοντούνωφ, και μέχρι σήμερα, θεωρείται ένας απο τούς τρείς μεγαλύτερους τραγουδιστές όπερας του εικοστού αιώνα, μαζί με τον Καρούζο και τη Μαρία Κάλλας.
Απο τη γνωριμία και τη συνεργασία ωφελήθηκαν και οι δυό τους: ο Ραχμάνινοφ τον έμαθε πώς να αναλύει τη μουσική σύνθεση και ο Σαλιάπιν έμαθε στον Ραχμάνινοφ το πώς “έχτιζε” ο ίδιος την ιδιαίτερη ερμηνεία του σε μιά στιγμή ή στην κορύφωση του έργου, κάτι που τον βοήθησε στην εκτέλεση των έργων ώς πιανίστα.
Στην περίοδο της γνωριμίας τους συνεργάστηκαν και με την Παραδοσιακή Χορωδία του Μητροφάνη Πυατνσίτσκυ. Για τον Σαλιάπιν υπήρξε χρήσιμη ,αφού πολύ αργότερα ηχογράφησε στη Βρεττανία μιά σειρά απο λαϊκά Ρώσικα τραγούδια. Απο αυτή την ηχογράφηση είναι και η γνωστή, ιστορική, διαχρονική, θαυμάσια ερμηνεία του Τραγουδιού των βαρκάρηδων του Βόλγα.
********************
Φέτος τα Χριστούγεννα, η Παραδοσιακή Εθνική Ρώσικη Χορωδία Πυατσνίτσκυ ταξίδεψε στο Ταλίν της Εσθονίας, όπου παρουσίασε το πρόγραμμά της. Οι κοπέλες της χορωδίας, φόρεσαν πάλι τις λευκές στολισμένες με κεντημένα σχέδια εσθήτες, τα πορφυρά φουστάνια, τίς βυζαντινού αυτοκρατορικού τύπου χρυσοκέντητες, υφασμάτινες πιά, κορώνες ή και τούς λευκούς κεφαλόδεσμους. Με ασυναγώνιστο χαμόγελο και γιορταστική διάθεση χόρεψαν και τραγούδησαν με τη συνοδεία των ανδρών χορευτών, των ήχων και των ρυθμών παραδοσιακών οργάνων. Έβλεπες και άκουγες ένα μείγμα αρμονικής μουσικής με διονυσιακές φωνητικές και χορευτικές κορυφώσεις: πραγματικές εξαίσιες στιγμές ανθρώπινης αποθέωσης.
Κάθε παράσταση τους μιά ευκαιρία δυνατής άσκησης αισθήσεων και συναισθημάτων. Σε κάθε χειμωνιάτική τους μουσικοχορευτική εκδήλωση, ενώ έξω χιονίζει ασταμάτητα, οι νιφάδες απο το πολύ κρύο ενώνονται μιά με την άλλη, τόσο σφιχτά όσο να αμύνονται στο φύσημα του χειμωνιάτικου αγέρα. Όταν έξω απο την αίθουσα της μουσικοχορευτικής παράστασης Πυατσνίτσκυ το παχύ στρώμα του χιονιού, καλύπτει πιά τα κτήρια, τούς αγρούς και τα δάση τότε θερμαίνεται το έδαφος όπως οι καρδιές των ανθρώπων μέσα, κυοφορώντας, για το προσεχές διάστημα, μιά δροσερή και πολύχρωμη ανοιξιάτικη βλάστηση.
Πιστέψτε με, όλα αυτά θα μπορούσαν να είναι ένα παρτέρι, μιά γωνιά με όλων των ειδών τα φυτά τα λογικά και τα άλογα ζωντανά του γήϊνου αλλά και του αιώνιου Παραδείσου. Κι ο Μητροφάνης, κάπου εκεί κοντά, να χαμογελά με ικανοποίηση. Δέν είναι και ασήμαντο να τραγουδούν και να χορεύουν μπροστά του, εδώ και πάνω απο εκατό χρόνια, τόσοι και τόσοι άνθρωποι. Βιώνει κι αυτός, την αίσθηση ζεστασιάς που ξεχύνεται έξω απο την αίθουσα. Είναι εκείνες οι στιγμές που κάθε θνητός ή αθάνατος αντιλαμβάνεται το πυκνό χιόνι να θερμαίνει τούς ανθρώπους αντί να τούς παγώνει.

Μοιραστείτε το

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Top